Qısa cavab
Lipid profilində ən vacib göstərici LDL-xolesterindir ("pis" xolesterin) — onun hədəf səviyyəsi sizin ümumi ürək-damar riskinizə görə təyin olunur. HDL ("yaxşı" xolesterin) artıq xolesterini damarlardan uzaqlaşdırır. Triqliseridlər isə şəkər, alkoqol və artıq çəkidən daha çox asılıdır. Analizin cavabını həmişə həkimlə birlikdə qiymətləndirin.
Analizdə nə yazılır
- Ümumi xolesterin — ümumi mənzərə verir, amma tək başına qərar üçün kifayət deyil.
- LDL-xolesterin — damar divarında toplanıb lövhə yaradan əsas fraksiya.
- HDL-xolesterin — həkimin izahı ilə, qandakı pis xolesterini qaraciyərə daşıyaraq damar daxilindəki miqdarını azaldır və damarlarda xolesterin toplanmasının qarşısını alır; buna görə "yaxşı" xolesterin adlanır.
- Triqliseridlər — yüksək olduqda pankreatit və ürək-damar riski ilə əlaqələndirilir.
HDL niyə aşağı olur
Pasiyentlər tez-tez soruşur: "Analizdə HDL aşağıdır, niyə?" Həkimin cavabı: siqaret, yüksək təzyiq, şəkərli diabet və düzgün olmayan qidalanma HDL-in aşağı olmasına səbəb ola bilər; düzgün müalicə yolu mütəxəssislə birlikdə seçilməlidir.
Xolesterin yüksək çıxıbsa
- Analizi panikasız, amma ciddi qəbul edin — yüksək xolesterin adətən heç bir əlamət vermir.
- Kardioloq ümumi riskinizi qiymətləndirir: yaş, təzyiq, siqaret, diabet, ailə tarixçəsi.
- Qidalanmanı düzəldin: heyvani yağları, qızardılmış və fast-food məhsullarını azaldın; tərəvəz, paxlalılar, tam taxıl, balıq, qoz və zeytun yağına üstünlük verin.
- Gündəlik fiziki aktivliyi artırın.
- Həkim dərman təyin edibsə, müntəzəm qəbul edin. Dr. Günay Məhərrəmzadənin sözləri ilə: xolesterin mübadiləsində pozğunluq varsa və səviyyə yüksəlibsə, yaşa baxmadan vaxtında dərman müalicəsinə başlamaq vacibdir.
Analizə hazırlıq
Hazırlıq qaydasını analiz verdiyiniz laboratoriyadan və həkimdən dəqiqləşdirin. Triqliseridlər yeməkdən təsirləndiyi üçün bəzən ac qarına analiz tövsiyə olunur.
Ailədə erkən infarkt varsa
İrsi yüksək xolesterin gənc yaşda ürək damarlarının tutulmasına səbəb ola bilər. Belə ailələrdə uşaqların da vaxtında yoxlanması barədə həkimlə danışın.
Referans Medical Group — "Dislipidemiya" (Dr. Günay Məhərrəmzadə, 2022) → Mətbuat və videolar
Bu məqalə maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.
Son yenilənmə: