Qısa cavab
Təzyiqi ölçmədən ən azı 30 dəqiqə əvvəl qəhvə, siqaret və fiziki yükdən çəkinin, 5 dəqiqə sakit oturun, kürəyinizi söykəyin, qolunuzu ürək səviyyəsində masaya qoyun və bir dəqiqə ara ilə iki dəfə ölçün. Həkimə getməzdən əvvəl bir neçə gün səhər və axşam ölçüb qeyd aparın.
Həkim otağında ölçülən təzyiq bəzən həyəcandan yüksək çıxır — buna "ağ xalat" effekti deyilir. Dr. Günay Məhərrəmzadə bu səbəbdən məsləhət görür ki, təzyiq bir neçə gün ev şəraitində səhər və axşam ölçülüb qeyd edilsin, sonra həkimə müraciət olunsun. Amma evdə ölçmənin də öz səhvləri var.
1. Ölçmədən əvvəl
Ən azı 30 dəqiqə əvvəl qəhvə, güclü çay, enerji içkisi qəbul etməyin, siqaret çəkməyin, idman etməyin. Sidik kisənizi boşaldın. Sonra 5 dəqiqə sakit oturun.
2. Düzgün poza
Kürəyiniz stula söykənsin, ayaqlarınız yerə dəysin və çarpaz qoyulmasın. Qolunuz masanın üstündə, manjet ürək səviyyəsində olsun. Ölçmə zamanı danışmayın, telefona baxmayın.
3. Manjet
Manjet çılpaq qola, dirsəkdən 2–3 sm yuxarı taxılmalıdır. Manjetin ölçüsü qolunuzun ölçüsünə uyğun olmalıdır: dar manjet təzyiqi süni şəkildə yüksək göstərir.
4. Cihaz
Yuxarı qoldan ölçən, klinik olaraq yoxlanılmış (validasiya olunmuş) avtomatik cihaz üstünlük təşkil edir. Bilək cihazları pozaya daha həssasdır; onları yalnız yuxarı qoldan ölçmək mümkün olmadıqda istifadə edin.
5. Neçə dəfə
Hər dəfə 1–2 dəqiqə ara ilə iki ölçmə aparın və hər ikisini yazın. Həkim qəbulundan əvvəl ən azı 3, mümkünsə 7 gün səhər (dərmandan əvvəl) və axşam ölçün.
6. Gündəlik
Tarixi, saatı, hər iki ölçmənin rəqəmlərini, nəbzi və özünüzü necə hiss etdiyinizi qeyd edin. Gündəliyi qəbula gətirin.
7. Rəqəmləri necə anlamalı
Evdə ölçülən təzyiqin orta göstəricisi 135/85 mm c.s. və daha yüksəkdirsə, bu hipertoniyaya uyğun gəlir və həkimə müraciət etmək lazımdır. Tək bir yüksək rəqəmə görə panikaya düşməyin, amma dəfələrlə yüksək çıxan rəqəmləri də nəzərdən qaçırmayın.
Unutmayın: yüksək təzyiq ayrıca xəstəlikdir və həyati vacib orqanları zədələyə bilər.
Bu məqalə maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.
Son yenilənmə: